Дойду үрдүнэн биллэриллибит Оскуола иннинээҕи үөрэхтээһин сылыгар анаан, Мэҥэ-Хаҥалас улууһугар оскуола иннинээҕи үөрэхтээһин тэриллибитэ 100 сылын көрсө ыытылла турар Иитээччи уонна оскуола иннинээҕи үөрэх тэрилтэлэрин үлэһиттэрин күнүгэр ананар декада чэрчитинэн Мэҥэ-Хаҥалас улууһун Төҥүлүтээҕи «Олимпионик» оҕону сайыннарар кииҥҥэ (дириэктэр Г.А. Стручкова) "Саха тыла уһуйаан эйгэтигэр" диэн ааттаах Илин Эҥэрдээҕи региональнай идэни үрдэтэр куурус буолан ааста.

Кууруһу М.К. Аммосов аатынан ХИБҮ Арассыыйа Хотугулуу-Илиҥҥи норуоттарын тылларын уонна култуураларын үнүстүүтүн  саха тылын уонна тылбаас хаапыдыратын уһуйааччылара үрдүк таһымнаахтык ыыттылар. Куурус Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннай уонна дьиҥ таһымнаах тылларын сайыннарыы уонна харыстааһын тосхолунан ыытыллар тэрээһиннэргэ киирсэр, сахалыы сөпкө саҥарарга-суруйарга, араас хабааннаах тиэкистэри нууччалыыттан сахалыы тылбаастыырга үөрэтэр. Идэни үрдэтэр куурус лектордара - тыл билимин хандьыдааттара, дассыаннар Е.С. Герасимова, А.А. Васильева Н.А. Ефремова, И.В. Собакина оҕо айымньытын тылбааһын  уустуктарын, сахалыы тыл-өс култууратын, массыына тылбааһын уонна оҕо айымньытын тылын чочуйууну сиһилии сырдаттылар, сахалыы уһуйаан иитээччилэригэр сүбэ-ама биэрдилэр. Кууруска Чурапчы уонна Мэҥэ-Хаҥалас улуустарыттан барыта 86 педагог үөрэннэ. Кинилэр  кэрэхсэбиллээх лиэксийэлэри иһиттилэр, тылбааска, тиэкиһи чочуйууга дьарыктаннылар, ыйынньыктары, наадалаах литэрэтиирэни, көмө матырыйааллары билистилэр.

“Олимпионик” уһуйаан 2024 сылтан "Иитии сүрүн сыаннастарын оҕоҕо төрөөбүт тылынан тиэрдии" бырайыагынан (ааптар – сүрүннүүр иитээччи Шестакова С.Ф.) өрөспүүбүлүкэтээҕи инновационнай былаһаакка буолан киэҥ хабааннаахтык үлэлиир. Ол курдук, бэдэрээлинэй тосхол иһинэн үөрэтиллэр нуучча, омук айымньыларын сахалыы тылбааһын оҕо сааһынан наардаан, тылбаастана илик айымньылары сүүмэрдээн, бэйэлэрин күүстэринэн тылбаастыыллар. Ону таһынан уһуйаан иитээччилэригэр, төрөппүттэригэр анаан кэккэ сылларга тылбааска улуустааҕы күрэхтэри, сэминээрдэри тэрийэллэр. Бу уустук үлэни ыыталларыгар тылбааска идэтийэр хаапыдыраттан сүбэ-ама ылаары быйыл М.К. Аммосов аатынан ХИБҮ Арассыыйа Бэдэрээссийэтин Хотугулуу-Илиҥҥи норуоттарын тылларын уонна култуураларын үнүстүүтүн кытары (дириэктэр Г.Г. Торотоев) бииргэ үлэлэһэр сөбүлэҥ түһэрсибиттэрэ. Бу куурус ол сөбүлэҥ уочараттаах тэрээһинэ буолла, оҕону төрөөбүт тылынан иитэр-үөрэтэр интэриэстээх дьону түмтэ, кинилэр билиилэрин хаҥатта, иитэр-үөрэтэр үлэлэригэр туһалаах сүбэ-ама ылалларын хааччыйда. Тэрийээччилэр да, истээччилэр да инникитин саҥа былааннары торумнаан, сүрдээҕин астынан тарҕастылар.

Сидорова М.И. – ХИБҮ  Саха тылын тылын

уонна тылбаас хаапыдыратын маҕыстыраана