Кулун тутар 19 күнүгэр Герасим Иванович Соловьев аатынан Ороссолуода орто оскуолатыгар сылын аайы ыытыллар өрөспүүбүлүкэтээҕи таһымнаах «Сир эдэр хаһаайына» диэн агрооскуолалар икки ардыларынааҕы күрэс үрдүк таһымнаахтык буолан ааста.
Бу тэрээһин тыа сирин инники кэскилин түстүүр, эдэр ыччаты тыа хаһаайыстыбатын эйгэтигэр угуйар, кинилэр билиилэрин, дьоҕурдарын сайыннарар улахан суолтатын өссө төгүл дакаастаата.
Быйылгы күрэскэ Сахабыт сирин араас улуустарыттан уопсайа 8 хамаанда – Тааттаттан, Чурапчыттан, Амматтан, Хатастан уонна Мэҥэ Хаҥаластан – кэлэн күөн көрүстүлэр. Эдэр дьон билиигэ-көрүүгэ, сатабылга дьулуһан, бэйэлэрин дьоҕурдарын уонна талааннарын толору көрдөрдүлэр.
«Сир эдэр хаһаайына» күрэс үс улахан түһүмэхтэн турда. «Бэйэни билиһиннэрии» түһүмэххэ хас биирдии хамаанда бэйэтин оскуолатын, тыа хаһаайыстыбатыгар сыһыаннаах ситиһиилэрин уонна инники былааннарын билиһиннэрдэ. «Ыйытыыларга хоруй» түһүмэххэ үөрэнээччилэр тыа хаһаайыстыбатын араас салааларыгар дириҥ билиилэрин тургуттулар. «Квест-оонньуу» – күрэс саамай сэргэх, практическай чааһа буолла. Хамаандалар 5 араас станцияны аастылар, онно тыа хаһаайыстыбатын араас хайысхаларыгар практическай үлэлэри толордулар.
«Эдэр оҕуруотчут/сибэккиһит» хайысхаҕа үүнээйи көрүүтүн-харайыытын, сибэкки олордуутун ньымаларын көрдөрдүлэр. «Эдэр мэхэньисээтэр» – тыа хаһаайыстыбатын тиэхиньикэтин сатаан туһаныыга дьоҕурдарын тургутулуннулар. «Эдэр агроурбаанньыт» – тыа хаһаайыстыбатыгар урбаан бырайыактарын оҥорууга холонон көрдүлэр. «Эдэр агроинженер» – аныгы инженернэй робот-тиэхиньикэни оҥорон үлэлэппиттэрэ. «Эдэр сүөһү иитээччи» – сүөһү көрүүтүгэр-харайыытыгар, аһатыытыгар билиилэрин көрдөрдүлэр.
Күрэхтэһиини тыа хаһаайыстыбатын эйгэтин саамай уопуттаах уонна билиилээх исписэлиистэрэ сыаналаатылар. Кинилэр хас биирдии хамаанданы кэтээн көрөн, билиитин, сатабылын, үлэҕэ дьулуурун кырдьыктаахтык сыанаҕа уурдулар.
Бэйэни билиһиннэрии күрэһигэр экспертэринэн: Арктическай судаарыстыбаннай агротехнологическай университет профессора, Геннадий Павлович Сердцев аатынан фармакология уонна акушерство кафедратын сэбиэдиссэйин эбээһинэһин толорооччу, ветеринария билимин хандьыдаата, доцена Николай Афанасьевич Стручков; М.Г.Софронов аатынан Саха сиринээҕи тыа хаһаайыстыбатын чинчийэр институтун отонноох култуураларын лабораториятын чинчийээччи инженерэ Марианна Ильинична Охлопкова; Г.И.Соловьев аатынан Ороссолуода агрооскуолатын алын кылааһын учуутала Никифорова Надежда Николаевна үлэлээтилэр. «Эдэр оҕуруотчут/сибэккиһит» хайысхаҕа: М.Г.Софронов аатынан Саха сиринээҕи тыа хаһаайыстыбатын чинчийэр институттан Марианна Ильинична Охлопкова; Г.И.Соловьев аатынан Ороссолуода агрооскуолатын маастара Тамара Михайловна Степанова; К.Алексеев аатынан Хаптаҕай агрооскуолатын маастара Астра Николаевна Сидорова экспертэринэн үлэлээтилэр.
«Эдэр сүөһү иитээччи» хайыхаҕа: М.Г.Софронов аатынан Саха сиринээҕи тыа хаһаайыстыбатын чинчийэр институт аспирана Семен Данилович Нестеров; АГАТУ профессора Николай Афанасьевич Стручков; Г.И.Соловьев аатынан Ороссолуода агрооскуолатын алын кылааһын учуутала Эдита Эдуардовна Васильева; «Эдэр мэхэньисээтэр» хайысхаҕа: М.Г.Софронов аатынан Саха сиринээҕи тыа хаһаайыстыбатын чинчийэр институт аспирана Геннадий Федосеевич Мордовской; Г.И. Соловьев аатынан Ороссолуода агрооскуолатын автодело учуутала Иван Николаевич Константинов; «Эдэр агроинженер» хайысхаҕа: М.Г.Софронов аатынан Саха сиринээҕи тыа хаһаайыстыбатын чинчийэр институт аспирана Айыына Николаевна Николаева; Г.И.Соловьев аатынан Ороссолуода агрооскуолатын информатикаҕа учуутала Татьяна Ивановна Иванова; «Эдэр агроурбаанньыт» хайысхаҕа: Дьохсоҕон агрооскуолатын биологияҕа уонна химияҕа учуутала Ольга Николаевна Федорова; Г.И.Соловьев аатынан Ороссолуода агрооскуолатын алын кылааһын учуутала Анна Никитична Монастырева; агрооскуола нуучча тылын уонна литэрэтиирэтин учуутала Александра Петровна Пономарева экспертэринэн үлэлээтилэр.
Үс түһүмэх түмүгүнэн бастыҥнар быһаарыллан, кыайыылаах хамаандалар үөрүүлээх быһыыга-майгыга бэлиэтэннилэр, махтал суруктарынан уонна сыаналаах бэлэхтэринэн наҕараадаланнылар.
“Ыйытыыларга хоруй” түһүмэх кыайыылаахтарынан ааттаннылар: 1 миэстэ – Ороссолуода орто оскуолата; 2 миэстэ – Хаптаҕай орто оскуолата; 3 миэстэ – Хатас орто оскуолата.
«Эдэр оҕуруотчут/сибэккиһит»: 1 миэстэ – Хаптаҕай орто оскуолата; 2 миэстэ – Ороссолуода орто оскуолата; 3 миэстэ – Хатас орто оскуолата.
«Эдэр оҕуруотчут/сибэккиһит»: 1 миэстэ – Балыктаах орто оскуолата; 2 миэстэ – Р.И.Константинов аатынан Амма орто оскуолата; 3 миэстэ – Хаптаҕай орто оскуолата.
“Эдэр агроурбаанньыт”: 1 миэстэ – Дьохсоҕон орто оскуолата; 2 миэстэ – Хатас орто оскуолата; 3 миэстэ – Ороссолуода орто оскуолата.
«Эдэр мэхэньисээтэр»: 1 миэстэ – Ороссолуода орто оскуолата; 2 миэстэ – Дьохсоҕон орто оскуолата; 3 миэстэ – Хаптаҕай орто оскуолата.
«Эдэр агроинженер»: 1 миэстэ – Бөтүҥ орто оскуолата; 2 миэстэ – Ороссолуода орто оскуолата; 3 миэстэ – Хатас орто оскуолата.
“Бэйэни билиһиннэрии”: 1 миэстэ – Ороссолуода орто оскуолата; 2 миэстэ – Дьохсоҕон орто оскуолата; 3 миэстэ – Хаптаҕай орто оскуолата.
Уопсай түмүккэ Герасим Иванович Соловьев аатынан Ороссолуода орто оскуолатын хамаандата инники күөҥҥэ таҕыста. Ороссолуода оскуолатын 10 кылааһын үөрэнээччитэ Данил Барабанов муҥутуур кыайыылааҕынан тахсан, “Сир эдэр хаһаайына — 2026” ааты ылла.
Герасим Иванович Соловьев аатынан Ороссолуода орто оскуолата бу курдук өрөспүүбүлүкэтээҕи таһымнаах тэрээһини ыытан, эдэр ыччаты тыа хаһаайыстыбатыгар угуйууга, кинилэр дьоҕурдарын арыйыыга уонна Саха сирин тыатын кэскилин түстүүргэ улахан кылааты киллэрэр. «Сир эдэр хаһаайына» күрэс хас биирдии кыттааччыга умнуллубат түгэннэри, саҥа билиини уонна инникигэ дьулуһуу күүһүн бэлэхтээтэ.












|