Муус устар 14 күнүгэр Төҥүлү нэһилиэгин, “Олимпионик” оҕону сайыннарар киинигэр «Федеральнай үөрэх бырагыраамматын сүрүн чааһын төрөөбүт тылынан үөрэтии» республиканскай семинар буолан ааста.

Бу тэрээһиҥҥэ Амма, Нам, Уус-Алдан, Мэҥэ-Хаҥалас улуустарыттан уонна Дьокуускайтан уопсайа 60-тан тахса оскуола иннинээҕи саастаах оҕо тэрилтэлэрин иитэччилэрэ, сүрүннүүр иитээччилэрэ, музыкальнай салайааччылара уонна атын педагогическай үлэһиттэр кыттыыны ыллылар

Семинарга кыттыыны ыллылар:

• Васильева Акулина Александровна, ХИФУ преподавателэ, саха тылын уонна истилиистикэтин, сахалыы-нууччалыы тылбаас хаапыдыратын доцена.
• Иванова Елизавета Игроревна, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үөрэххэ уонна наукаҕа министиэристибэтин оскуола иннинээҕи үөрэхтээһин сүрүннүүр специалиһа.
• Слепцова Мария Николаевна, үөрэх сайдыытын уонна идэ таһымын үрдэтэр институтутун оскуола иннинээҕи уонна инклюзивнай үөрэхтээһин кафедратын преподавателэ.
• Ларионова Мария Николаевна, Мэҥэ Хаҥалас үөрэҕириитин салалтатын информационнай методическай отделын сүрүн специалиһа.

Семинарга кэлбит ыалдьыттарга детсад сайдар эйгэтин, бөлөх аайы тэриллибит бырайыак үлэтин көрдөрөр экскурция тэрилиннэ. Ол курдук “Үрдэл” бэлэмнэнии бөлөх иитиллээччилэрэ бэйэлэрин группаларыгар тэриллибит хартыына галереятыгар экскурсовод быһыытынан кэпсээтилэр.

Семинар бастакы чааһыгар “Олимпионик” оҕону сайыннарар киин педагогтара киэҥ хабааннаах үлэлэрин биэс хайысханан аттаран кэпсээтилэр:

Сүрүннүүр иитээччи Шестакова С.Ф. Федеральнай үөрэх бырагыраамматын сүрүн чааһын төрөөбүт тылынан үөрэтии соруктарын, “Иитии сүрүн сыаннастарын оҕоҕо төрөөбүт тылынан тириэрдии” (Родной язык как основа передачи базовых ценностей) диэн теманан өрөспүүбүлүкэ инновационнай былаһааккатын үлэ хаамыытын, проблемаларын сырдатта. ФҮөП Россия норуотун үйэлэргэ илдьэ кэлбит нэһилиэстибэтин, культуратын, үтүө үгэстэрин, оҕо киһи быһыытынан иитиллэн тахсарыгар туһуланар сүрүн сыала буоларынан, программаҕа киирбит айымньылар саха оҕотугар сөпкө тиэрдии олус суолталааҕын билиһиннэрдэ.

“Оҕолорго уус-уран айымньыны төрөөбүт тылынан билиһиннэрии” Иванова А.А., Толстякова Л.А., Борисова Н.П., Катакинова С.В., Заровняева Н.Ф., Шестакова Д.В. оҕо айымньытын тылбааһыгар ылсыбыт үлэлэрин сырдаттылар, оҕолор нуучча остуоруйаларынан сахалыы саҥараран инсценировка көрдөрдүлэр, хоһоон аахтылар, төрөппүт аахпыт аудио остуоруйаларын түмпүт медиатекатын билиһиннэрдилэр, иһитиннэрдилэр, оҕо билиитин чиҥэтэргэ саҥа ньыманан маастар-кылаас тэрийдилэр.

“Хартыыналыын сэһэргэһии” Павлова А.И. оҕо кыра эрдэҕиттэн, киһи буолан сайдан, билэн көрөн, үрдүк культуралаах тахсарыгар хартыына ис кыаҕын, дьоһун суолтатын арыйда. Олесова В.П., Пермякова А.М. “Харандаас доҕотторо” бэлэмнэнии бөлөххө тэриллибит бырайыактыыр үлэлэрин сырдаттылар.

«Дьоһуннааҕы судургутук төрөөбүт тылынан тириэрдии» оҕону итии программатыгар киирбит ытык-бэлиэ күннэри саха оҕотугар билиһиннэрии ньымаларын Сидорова М.И. кэпсээтэ, төрөппүккэ, иитээччигэ бэлиэ күн ыйдарынан аттарыллыбыт халандаарын хайдах таҥан оҥорорго маастар кылааһы Оконешникова М.М. көрдөрдө, муус устар ыйдааҕы былааҥҥа киирбит “Космонавтика күнүн” Птицына М.Е. иитиллээчитинээн билиһиннэрдилэр.

«Оҕолорго анимациянан айымньылары билиһиннэрии ньымалара» диэн темаҕа олус интириэһинэй кэпсэтии таҕыста. ФҮөБ-кэ киирбит анимационнай айымньылары оҕолор саастарынан аттаран, календарнай былааҥҥа киллэрэн, медиа эйгэ - реестр уонна “Ойуулук хоһун” Шестакова Я.А., Попова Нь.С., Петрова С.М. тэрийии туһунан кэпсээтилэр. Баишева В.Г. төрөппүттэр оҕону кытта мультфильм нөҥүө алтыһыыларын тэрийэр күрэх туһунан сырдатан, нууччалыы саҥалаах мультфильмы сахалыы саҥардан семинар кыттыылаахтарыгар маастар-кылаас ыытта.

«Классическай музыка-оҕо сайдыытыгар» теманы арыйан Федотова С.Н. Заровняева А.В. оҕоҕо классическай музыканы иһитиннэрии ньыматын көрдөрдүлэр, кэпсээтилэр. Оҕолор музыканы хайдах ылынан, кэпсииллэрин, музыкальнай айымньынан оҕо оператын музыкальнай оонньуу быһыытынан оҥорбуттарын көрдөрдүлэр.

Күн иккис аҥарыгар ыҥырыылаах лектор Акулина Александровна Васильева «Оҕо айымньытын тылбааһын кистэлэҥнэрэ” диэн теманан тылбаасчыт воркшобун – практическай мастарыскыайы тэрийэн ыытта. Тылбаас уустуктарын, итэҕэстэрин, туттуллар ньымаларын сырдатта, практическай үлэ кэнниттэн киирбит үлэлэри тэҥҥэ ырытыһан иитээччилэр тылбааска билиилэрин хаҥаттылар, инники үлэлэригэр туһаналларыгар элбэҕи биллилэр.

ХИФУ саха тылын уонна истилиистикэтин, сахалыы-нууччалыы тылбаас хаапыдыратын маҕыстыраана, уһуйааммыт иитээччитэ Сидорова М.И. “Ойуулуур–дьүһүннүүр ньыма тылбааһа (И.Чаҕылҕан “Сарыкынай сахсырҕа”тылбааһын холобуругар)” диэн диссертационнай үлэтиттэн кэпсээтэ.

Семинары түмүктүүр рефлексияны Ларионова М.Н. тэрийэн ыытта, кэлбит ыалдьыттар бу хайысха оҕо иитиитигэр, сайдыытыгар суолтатын, туох кыһалҕа баарын, ылсан үлэлэһии хайаан да баар буолуохтааҕын эттилэр. Оҕо кыра сааһыттан аан дойду киэҥин, эгэлгэтин өйдүүр уонна бэйэтин национальнай уратытын, төрөөбүт тылын илдьэ сылдьан ситиһиилээх, аныгы олоххо бэлэмнээх буола сайдарыгар “Олимпионик” коллектива ылсыбыт бырайыага көдьүүстээҕин бэлиэтээн эттилэр.

Түмүккэ, оҕону кытта быһаччы үлэлии сылдьар “Олимпионик” оҕо сайдар киинин педагогическэй коллектива ХИФУ саха тылын уонна истилиистикэтин, сахалыы-нууччалыы тылбаас хаапыдыратын кытта ситимнээх үлэни олохтоон, бииргэ үлэлэһэргэ этии киирбитин өйүүргэ ылыныы буолла.

“Олимпионик” ОСК сүрүннүүр иитээччитэ Шестакова С.Ф.

Семинартан хаартыскалар: https://cloud.mail.ru/public/hEiq/58A8Qgcyg